Ο όσιος Θεωνάς

Επίσκοπος Θεσσαλονίκης

4η Απριλίου

Έγινε μοναχός και χειροτονήθηκε εφημέριος στη Μονή Παντοκράτορος στο Άγιο Όρος. Αγαπώντας περισσότερο την ησυχαστική ζωή, προσκολλήθηκε στον οσιομάρτυρα Ιάκωβο που ασκήτευε τότε σε σκήτη πάνω από τη Μονή Ιβήρων. Όταν ο Γέροντάς του κατά θεία αποκάλυψη βγήκε στον κόσμο και εγκαταστάθηκε στο μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου κοντά στη Δερβέκιστα της Ναυπακτίας, τον ακολούθησε και ο Θεωνάς. Τον οσιομάρτυρα Ιάκωβο ακολούθησε ο Θεωνάς και όταν εκείνος βάδιζε προς το μαρτύριο και ήταν φυλακισμένος στα Τρίκαλα, συμπάσχοντας μαζί του. Μετά τη μεταφορά του Ιακώβου στην Αδριανούπολη και το μαρτυρικό του τέλος, ο όσιος Θεωνάς μετέβη με τους υπόλοιπους συμμαθητές του μοναχούς στη Μονή της Σιμωνόπετρας του Αγίου Όρους. Από εκεί ήρθε στη Γαλάτιστα της Χαλκιδικής, όπου βρισκόταν ερειπωμένη η Μονή της αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας, την οποία ανακαίνισε. Προχειρίστηκε Aρχιεπίσκοπος Παροναξίας και υπήρξε διδάσκαλος και ηγούμενος πολλών μοναχών. Ονομάστηκε Πατριαρχικός Έξαρχος και χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης. Το τίμιο λείψανό του, διαμελισμένο, γνώρισε πολλές περιπέτειες. Φυλάσσεται στη Μονή της αγίας Αναστασίας όπου συναρμολογήθηκε και είναι αποθησαυρισμένο.