Απορίες για την πίστη – Αρρώστιες; Θάνατοι; Γιατί υπάρχουν;
1. Γιατί υπάρχουν οι αρρώστιες, ο πόνος και γενικότερα οι θλίψεις στη ζωή μας;
Ο άνθρωπος επιθυμεί πάντοτε να αποφεύγει οτιδήποτε προκαλεί πόνο και οδύνη. Αντιστέκεται σε ό,τι επιφέρει θλίψεις και δοκιμασίες. Και η επιθυμία αυτή ανταποκρίνεται προφανώς στη φύση του ανθρώπου και τη θεία καταγωγή του, αφού δημιουργήθηκε εξαρχής «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν» Θεού, αυτεξούσιος και ελεύθερος, πρόσωπο μοναδικό και ανεπανάληπτο. Πλάστηκε για τη ζωή κι όχι για τον θάνατο.
Στον Παράδεισο, σύμφωνα με την Αγία Γραφή, πριν την πτώση δεν υπήρχε πόνος, οδύνη και στεναγμός. Αυτά προέκυψαν ως αποτέλεσμα κακής χρήσης της ελευθερίας και ανυπακοής του ανθρώπου στο θέλημα του Θεού. Η πορεία αυτή είχε πανανθρώπινες διαστάσεις, αφού εισήλθε στον κόσμο η οδύνη, ο πόνος, η ασθένεια, η φθορά και ο θάνατος, που κληροδοτήθηκαν έκτοτε σε ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. Η φθαρτότητα και η θνητότητα διακρίνονται εντονότερα στη γέννηση και τον θάνατο. Με πόνους και ωδίνες έρχεται ο άνθρωπος στον κόσμο. Με αγωνία και οδύνη τον εγκαταλείπει.
Ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο «καλόν λίαν = πολύ καλό». Επομένως, το κακό δεν είναι δικό Του δημιούργημα. Είναι εφεύρημα του διαβόλου και ανταπόκριση σ΄ αυτό της δικής μας προαίρεσης, της κακής χρήσης της ελευθερίας που μας χάρισε ο Δημιουργός.
2. Γιατί δεν εξαφανίζει ο Θεός καθετί κακό από τον κόσμο;
Για το θέμα αυτό λένε οι Πατέρες της Εκκλησίας: «Όλα διοικούνται διά της προνοίας του Θεού, ο Οποίος άλλα μεν επιτρέπει για τον λόγο που Εκείνος γνωρίζει, άλλα δε ενεργεί ο Ίδιος» (Άγ. Ιωάννης Χρυσόστομος).
Ασφαλώς και μπορεί ο Θεός να εξαφανίσει αμέσως και για πάντα κάθε κακό από τη γη. Αυτό όμως σημαίνει βία, καταναγκασμό και εκμηδένιση της ανθρώπινης θέλησης. Αυτό ισοδυναμεί με κατάργηση του ανθρώπου ως εικόνας του Θεού, ως ελεύθερης προσωπικότητας και μετατροπή του σε άβουλη μηχανή. Ο Θεός θέλει οπωσδήποτε το αγαθό και την αρετή. Όμως, θέλει αυτά να γίνονται ελεύθερα. Διότι στη Βασιλεία Του μπορούν να είναι μέτοχοι μόνο λογικές, ελεύθερες και ενάρετες προσωπικότητες. Γι’ αυτό, παρόλο που αποστρέφεται το κακό, το ανέχεται. Και παραχωρεί να γίνεται από τον ελεύθερο άνθρωπο, που αντιστέκεται στο άγιο θέλημά Του, δίνοντάς του ταυτόχρονα και ευκαιρίες για μετάνοια, διόρθωση και επιστροφή κοντά Του.
3. Μήπως μπορούν να μας ωφελήσουν οι ασθένειες και οι δοκιμασίες;
Στο διάστημα της παρούσας ζωής όμως, δίνεται η ευκαιρία να ξεπεραστούν και να αξιοποιηθούν θετικά τα λυπηρά της ζωής. Δηλαδή, να γίνουν αφορμή αυτογνωσίας, πηγή δημιουργικής δράσης και αφετηρία μετανοίας και επιστροφής στον Θεό. Οι θλίψεις και οι δοκιμασίες, εάν αντιμετωπιστούν με εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού, έλκουν τη θεία χάρη στην καρδιά του πιστού.
Ο άγιος Παΐσιος λέει: «Η ζωή δεν είναι κατασκήνωση· έχει χαρές, έχει όμως και λύπες. Τα χτυπήματα των δοκιμασιών είναι απαραίτητα για τη σωτηρία της ψυχής μας, γιατί αυτά “λαμπικάρουν” την ψυχή. Όπως συμβαίνει με τα ρούχα: όσο τα τρίβουμε όταν τα πλένουμε, τόσο καλύτερα καθαρίζουν…».
Πολλοί άνθρωποι εξαιτίας μιας αρρώστιας, μιας αδικίας, μιας αποτυχίας, έφτασαν σε αδιέξοδο. Είδαν ότι οι δυνάμεις τους δεν επαρκούσαν, για να αντιμετωπίσουν τη δυσάρεστη κατάσταση και έτσι ταπεινώθηκαν και στράφηκαν στον Θεό. Και ακολούθως, μετάνιωσαν και άλλαξαν ζωή. Άλλοι πάλι προφυλάχτηκαν από τον εγωισμό χάρη σε μια δοκιμασία, όπως ο απόστολος Παύλος, ο οποίος, ενώ αξιώθηκε να φτάσει έως τρίτου ουρανού από τις αποκαλύψεις που του έκανε ο Θεός, καυχιόταν για τη σωματική του ασθένεια, γιατί έτσι κατασκήνωνε επάνω του η δύναμη του Χριστού.
Στις μέρες μας ζούμε σε πρωτόγνωρες συνθήκες βλέποντας το κακό να απλώνεται συνεχώς! Μήπως όλα αυτά που βιώνουμε πρέπει να μας συνεφέρουν από το βόλεμά μας και με ολοκάρδια μετάνοια και ταπείνωση να αναζητήσουμε τη χάρη και τη δύναμη του Χριστού;