Α. Ζάκος και Χ. Μιχαήλ : Χαρούμενοι μέχρι θανάτου
Μέχρι τον περασμένο αιώνα οι Έλληνες της Κύπρου βρίσκονταν υπό βρετανική κατοχή. Την ελευθερία των Κυπρίων ονειρεύτηκαν τότε αρκετοί νέοι, οι οποίοι κοντά στην Εκκλησία ποτίστηκαν με πνεύμα αγώνα και θυσίας. Δύο τέτοιες μορφές ήταν αυτές των δύο φίλων, Ανδρέα Ζάκου και Χαρίλαου Μιχαήλ. Καταδικάστηκαν την ίδια μέρα σε θάνατο, μα αντιμετώπισαν την είδηση αυτή με θάρρος αλλά και χαρά, αφού θα πέθαιναν για την ελευθερία της πατρίδας τους. Τόση ήταν αυτή η χαρά τους, ώστε οι Άγγλοι απαγόρευσαν τη λήψη φωτογραφιών, για να μη βλέπει ο λαός τους ήρωες να χαμογελούν υπερήφανα και να παίρνει δύναμη, ώστε να αγωνίζεται. Τέτοια δύναμη είχε το παράδειγμά τους! Ακόμα και μέσα στη φυλακή συνέχιζαν να εμπνέουν τους γονείς και φίλους τους, αλλά και κάθε άνθρωπο που αργότερα θα διάβαζε τα γράμματά τους…
Αγαπητοί μου γονείς,
Όταν θα διαβάζετε το γράμμα μου, εγώ θα έχω φύγει για πάντα από τη ζωή. Μη νομίσετε όμως ότι αυτό με λυπεί. Απεναντίας. Επειδή γνωρίζω για ποιον σκοπό θα εκτελεστώ, αισθάνομαι τον εαυτό μου ισχυρό και γαλήνιο και είμαι έτοιμος να το αντιμετωπίσω όλο με ψυχραμία. Έχετε πολλά παιδιά και δεν πρέπει να λυπηθείτε που θα θυσιαστεί ένα για τη λευτεριά της Κύπρου μας. Τις ατελείωτες ώρες μου τις περνώ διαβάζοντας θρησκευτικά βιβλία και τραγουδώντας εθνικά τραγούδια.
Κλείνω το γράμμα μου με τον τελευταίο θερμό μου ασπασμό και με την ευχή όπως πολύ σύντομα αποκτήσετε εκείνο για το οποίο πεθαίνω.Με άπειρη αγάπη,
ο γιος σας, Χαρίλαος Μιχαήλ
Αγαπητέ πατέρα,
Όπως σας είπα, αφού είμαστε Χριστιανοί, πιστεύουμε στην Ουράνια Βασιλεία και δεν πρέπει να μας φοβίζει ο θάνατος. Εξάλλου, εμείς έχουμε το πλεονέκτημα να ξέρουμε την ώρα του θανάτου μας κι έτσι να προετοιμαστούμε.
Φροντίστε, λοιπόν, να φανείτε αντάξιοι της περίστασης. Αυτή είναι και η τελευταία μου επιθυμία. Να μην αφήσετε τη λύπη να σας κυριεύσει. Να αναζητάτε παρηγοριά στην προσευχή και η θλίψη σας θα σβήσει χωρίς να το καταλάβετε.
Σας φιλώ,
Ανδρέας Ζάκος
Τελικά, ο θάνατος των δύο φίλων ενέπνευσε αρκετούς και η ελευθερία για την οποία πάλεψαν, ήρθε. Νίκησε η πίστη τους στον Θεό και η αγάπη τους στην πατρίδα. Τέτοιους νέους έχει ανάγκη και η πατρίδα μας σήμερα, που θα αγωνίζονται για την πρόοδό της. Τέτοια παραδείγματα φιλίας, να φτάνει κανείς με τον άλλο μαζί μέχρι και τον θάνατο για τον κοινό τους σκοπό. Ήρωες που δεν θα εγκαταλείπουν τον Θεό, την πατρίδα και όσους αγαπούν, ακόμα και μπροστά στην απειλή του θανάτου!