Η πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ονομάζεται Κυριακή της Ορθοδοξίας. Την Κυριακή αυτή γιορτάζουμε την νίκη της Ορθοδοξίας κατά των αιρέσεων και την αναστήλωση των ιερών εικόνων, τις οποίες καλούμαστε να τιμούμε και σεβόμαστε. Ακόμη την Κυριακή αυτή η Εκκλησία μάς θυμίζει την αναγκαιότητα του έργου της Ορθόδοξης Εξωτερικής Ιεραποστολής. ώστε το μήνυμα του Ευαγγελίου να φτάσει σε όλη την γη. Γι’ αυτό και όλη η εβδομάδα που αρχίζει από την Κυριακή αυτή ονομάζεται Εβδομάδα Εξωτερικής Ιεραποστολής.
Η αναστήλωση των εικόνων
Υπήρξε μια σκοτεινή περίοδος της εκκλησιαστικής ιστορίας, όπου κάποιοι χριστιανοί, επηρεασμένοι από την ειδωλολατρική παράδοση και πρακτική, νόμιζαν πως οι εικόνες είναι σαν τα είδωλα. Έτσι, μερικοί από αυτούς τις λάτρευαν με έναν τρόπο παγανιστικό, ειδωλολατρικό, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να αντικαθιστούν την Θεία Κοινωνία με ξύσματα από τα υλικά των εικόνων που τα διέλυαν στο νερό. Κάποιοι άλλοι δε χριστιανοί, βλέποντας αυτές τις ακρότητες, τις απέρριπταν εντελώς.
Έτσι άρχισε η περίεργη περίοδος των εικονομαχιών, που προσπάθησε να την σταματήσει το 787 μ.Χ, η Ζ΄Οικουμενική Σύνοδο στην Νίκαια της Βιθυνίας, που συγκλήθηκε από την ευσεβέστατη Αυτοκράτειρα Ειρήνη την Αθηναία, με την συμμετοχή 350 περίπου Επισκόπων, με προεδρεύοντα τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ταράσιο, και πλήθους μοναχών. Η Εικονομαχία καταδικάστηκε ως αίρεση και αποφασίστηκε η αναστήλωση των Ιερών Εικόνων. Η τιμή και προσκύνηση των Εικόνων διαχωρίστηκε από αντίστοιχες εκδηλώσεις των ειδωλολατρών με την διευκρίνιση ότι προσκυνάμε βέβαια την εικόνα, όμως η προσκύνηση δεν αναφέρεται στην εικόνα αλλά στο εικονιζόμενο πρόσωπο.
Έμελλε όμως η αίρεσις αυτή να ταλαιπωρήσει την Εκκλησία και την Αυτοκρατορία για πάνω από έναν αιώνα, μέχρι το 843μ.Χ. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου πολλές εικόνες βεβηλώθηκαν και καταστράφηκαν με ποικίλους τρόπους, μοναστήρια διαλύθηκαν, μοναχοί εξορίστηκαν και βασανίστηκαν για την στάση τους υπέρ των εικόνων. Τελικά η αναστήλωση των εικόνων και η αποκατάσταση της τιμής τους πραγματοποιήθηκε από την Βασίλισσα Θεοδώρα και τον ανήλικο γιο της αυτοκράτορα Μιχαήλ τον Μάρτιο του 843. Από τότε, ο θρίαμβος της Ορθοδοξίας γιορτάζεται κάθε χρόνο την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, την Κυριακή της Ορθοδοξίας. Σε κάθε ναό την ημέρα αυτή γίνεται λιτάνευση (περιφορά) των ιερών εικόνων.
