Απορίες από την πίστη – Αιρέσεις, Σχίσματα
1. Τι ακριβώς είναι οι αιρέσεις;
Αίρεση ονομάζουμε μία λανθασμένη διδασκαλία, η οποία απομακρύνει τους ανθρώπους από την αλήθεια, από τον Θεό. Ενώ λοιπόν η Ορθοδοξία (= ορθή δόξα, δηλαδή σωστή πίστη) διατηρεί αναλλοίωτη τη διδασκαλία του Χριστού, όπως ακριβώς την παρέλαβε από τους αποστόλους Του, οι αιρέσεις προσπαθούν να αλλάξουν κάποια στοιχεία αυτής της διδασκαλίας, ανάλογα με τις απόψεις των ανθρώπων που τις ίδρυσαν. Βέβαια, οι αιρέσεις εμφανίστηκαν από πολύ παλιά, από τα πρώτα κιόλας χρόνια του Χριστιανισμού, αλλά στην εποχή μας υπάρχουν πάρα πολλές.
2. Από τη στιγμή που όλοι οι Χριστιανοί, είτε Ορθόδοξοι είτε αιρετικοί, πιστεύουν στον Χριστό, τα υπόλοιπα δεν είναι λεπτομέρειες;
Αυτό δεν ισχύει. Για να καταλάβουμε πόσο σημαντικό είναι να κρατάμε ανόθευτη την αλήθεια, θα φέρουμε ένα παράδειγμα. Έστω ότι μια ορειβατική ομάδα αποφασίζει να ανέβει σε ένα ψηλό βουνό. Παίρνει λοιπόν μαζί της έναν έμπειρο οδηγό, έναν λεπτομερή χάρτη και ξεκινάει. Στη μέση όμως της πορείας κάποιοι από την ομάδα αποφασίζουν να χαράξουν μια δική τους πορεία, είτε γιατί τους φαίνεται πιο εύκολη είτε γιατί τους φαίνεται πιο σωστή, χωρίς να ακούνε πλέον τις οδηγίες του οδηγού, αλλά και χωρίς να συμβουλεύονται τον χάρτη. Απ’ ό,τι καταλαβαίνουμε, είναι σίγουρο ότι αυτοί οι άνθρωποι θα χαθούν, θα κινδυνέψουν να πέσουν σε κάποιο γκρεμό κι ασφαλώς δε θα φτάσουν ποτέ στην κορυφή. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στο θέμα της πίστης. Οι αιρετικοί δε συμβουλεύονται τον «χάρτη» για τον ουρανό, δηλαδή τη διδασκαλία της Εκκλησίας μας, ούτε τους οδηγούς, δηλαδή τους αγίους που αγωνίστηκαν και με τη Χάρη του Θεού έφτασαν κοντά Του. Και αυτό, γιατί λόγω εγωισμού πιστεύουν πολύ περισσότερο στη γνώμη τους. Οπότε, ενώ νομίζουν ότι είναι κοντά στον Θεό, ουσιαστικά έχουν απομακρυνθεί από Αυτόν. Η ορθή πίστη οδηγεί στον Θεό και όχι γενικά η πίστη τού οποιουδήποτε.
3. Ο Χριστιανισμός διδάσκει την αγάπη και την ειρήνη. Δεν αξίζει, για χάρη της ειρήνης, να κάνουμε και κάποιες υποχωρήσεις;
Όπως είπαμε και πριν, αν αλλοιώσουμε την πίστη μας, τότε δε θα καταφέρουμε να φτάσουμε κοντά στον Θεό. Οπότε όχι! Δεν κάνουμε υποχωρήσεις και εκπτώσεις στην αλήθεια για χάρη μια ειρήνης που θα είναι τελικά επιφανειακή και άνευ ουσίας, αφού θα έχουμε χάσει τον δρόμο μας. Το γεγονός ότι δε δεχόμαστε αυτά που οι αιρέσεις διδάσκουν, δε σημαίνει ότι μισούμε τους αιρετικούς. Ως ανθρώπους τούς σεβόμαστε, τους αγαπάμε και παρακαλούμε τον Θεό να τους φωτίσει να καταλάβουν το λάθος τους. Όπως λέει κι ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Δεν αποστρέφομαι τον άνθρωπο, αλλά μισώ την πλάνη και θέλω να την καταργήσω».