Τα λόγια του καθηγητή της Φυσικής ακόμα αντηχούνε στ’ αυτιά μου:
Είσαι πολύ μικρός ακόμα, για να ξέρεις τι είναι σωστό και τι όχι.
Γυρνώντας τώρα σπίτι, αναλογίζομαι τη σκηνή στην τάξη.
Η πρόοδος της επιστήμης θέλει και κάποιες θυσίες. Δε γίνεται να προχωρήσει χωρίς να κάνει τα «στραβά μάτια» σε θέματα ηθικής, είπε ο καθηγητής και όλοι έγνεψαν καταφατικά με τη σιωπή τους.
Όλοι; Όχι όλοι. Ο Γιάννης αντέδρασε σηκώνοντας το χέρι και ζητώντας διευκρινίσεις.
Τι θέλετε να πείτε με το «στραβά μάτια;» ρώτησε ο Γιάννης.
Προκειμένου να προχωρήσει η επιστήμη προς το συμφέρον ολόκληρου του κόσμου, που θα προοδεύσει προς το καλύτερο σε όλους τους τομείς με τις εφευρέσεις που έχουμε μέχρι τώρα, αλλά και με αυτές που θα γίνουν στο μέλλον, είναι ανάγκη να «προσπεράσει» την ηθική, συνέχισε ο καθηγητής και άνοιξε το βιβλίο για να συνεχίσει την παράδοση.
Μα αυτό δεν είναι επιστήμη, απάντησε ο Γιάννης και ο καθηγητής τον κοίταξε κάπως παράξενα.
Κι είσαι σε θέση εσύ να ξέρεις τι είναι επιστήμη; ρώτησε τότε ο καθηγητής.
Η αλήθεια είναι πως δεν είμαι επιστήμονας. Όμως μιλήσατε για ηθική. Και αυτή υπάρχει μέσα στην καρδιά κάθε ανθρώπου, από παιδί ακόμα. Αν, λοιπόν, η επιστήμη, κυνηγώντας τη γνώση, παύει να συμβουλεύεται την ηθική ή φτιάχνει δική της «ηθική», τότε για τι είδους επιστήμη μιλάμε; Αν η επιστήμη, προχωρώντας όλο και πιο μπροστά, δε στηρίζεται στην αλήθεια, στην ηθική, ποιο το όφελος για ολόκληρο τον κόσμο, όπως αναφέρατε πριν; Ίσως υπάρχει ένα όφελος για μια μερίδα ανθρώπων αλλά όχι όλων. Άρα, αυτόματα η επιστήμη δεν υπηρετεί τον άνθρωπο αλλά κάποιον περίεργο σκοπό, μιας και επιλέγει ποια μερίδα ανθρώπων θα εξυπηρετήσει. Έτσι καταργεί τον ίδιο της τον εαυτό, μιας και η επιστήμη χρειάζεται την ηθική και μάλιστα την ηθική που πηγάζει από αρετές όπως η αλήθεια και η αγάπη, αλλιώς η «πρόοδός» της δεν είναι πρόοδος και γεννά πολύ περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει για την ανθρωπότητα.
Και όπως έχω διαβάσει, ο αρχαίος φιλόσοφος Πλάτων έλεγε: «πᾶσα τε ἐπιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης καὶ τῆς ἄλλης ἀρετῆς, πανουργία, οὐ σoφία φαίνεται». Δηλαδή: Κάθε επιστήμη, όταν χωρίζεται από τη δικαιοσύνη και την υπόλοιπη αρετή, γίνεται πανουργία (πονηριά) και όχι σoφία.
Οι περισσότεροι άκουγαν βουβοί, μα φανερά προβληματισμένοι. Κι εγώ ανάμεσά τους.
Μόνον ο καθηγητής είπε κοφτά: «Είσαι πολύ μικρός ακόμα, για να ξέρεις τι είναι σωστό και τι όχι» και το κουδούνι χτύπησε.