O άγιος ιερομάρτυς Αντίπας

Επίσκοπος Περγάμου

11η Απριλίου

Έζησε και μαρτύρησε όταν αυτοκράτορας ήταν ο Δομετιανός (81 – 96 μ.Χ.). Οι άγιοι Απόστολοι χειροτόνησαν τον Αντίπα επίσκοπο Περγάμου, πόλη στην οποία ζούσαν πολλοί ειδωλολάτρες. Μάλιστα, ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος ονομάζει την Πέργαμο “θρόνο του σατανά” στο βιβλίο της Αποκάλυψης. Το έργο του Αγίου ήταν εξαιρετικά δύσκολο αλλά ο Αντύπας κατάφερε να σώσει πολλές ψυχές, οδηγώντας πλήθος ειδωλολατρών στην χριστιανική πίστη. Για τη δράση του αυτή καταγγέλθηκε στον ηγεμόνα της περιοχής, ο οποίος συνέλαβε τον Αντίπα με σκοπό να τον πείσει να αλλάξει την πίστη του. Αρχικά προσπάθησε να τον πείσει με τη δύναμη των λόγων του, η οποία αποδείχτηκε κατώτερη της ψυχικής δύναμης και των επιχειρημάτων του Αντίπα. Ο Άγιος ανέτρεψε όλα τα σοφίσματα του ειδωλολάτρη και δε φοβήθηκε μπροστά στα φοβερά βασανιστήρια, με τα οποία τον απείλησε. Όταν ο ηγεμόνας συνειδητοποίησε πως καμιά απειλή δεν μπορούσε να εξαναγκάσει τον Αντίπα να αρνηθεί τον Χριστό, διέταξε να θανατωθεί μέσα σε ένα πυρακτωμένο χάλκινο βόδι. Μέσα στο κολαστήριό του ο Άγιος ευχαρίστησε τον Κύριο, που τον αξίωσε να μαρτυρήσει για τη δόξα Του.

Είναι ο προστάτης των οδοντιάτρων.

Περισσότερα...

Έζησε σε μια εποχή στην οποία επικρατούσε η λατρεία των ειδώλων αλλά και η προσπάθεια επιβολής της με τη βία. Ο Άγιος άκμασε επί του αυτοκράτορα Δομετιανού (81 – 96 μ.Χ.). Ήταν επίσκοπος Περγάμου της Μικράς Ασίας κατά τους αποστολικούς χρόνους. Χειροτονήθηκε από τους ίδιους τους Αποστόλους. Το έργο του Αντύπα στην Πέργαμο ήταν πολύ δύσκολο διότι η πόλη αυτή ήταν ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα ειδωλολατρίας. Εργάστηκε με αγάπη και ζήλο εναντίον της ειδωλολατρίας σε μια πόλη η οποία στην “Αποκάλυψη” αποκαλείται “θρόνος του σατανά”. Με επιμονή και υπομονή έσπειρε το λόγο του Θεού παρά τις πολλές αντιξοότητες και τους μεγάλους πειρασμούς.

Το γήρας είχε αποδυναμώσει το σώμα του, αλλά η ενεργητικότητά του διατηρούσε όλη της τη δύναμη. Στήριζε τους πιστούς, υπεράσπιζε και διέδιδε την αλήθεια του Ευαγγελίου, έφερνε στον Χριστό φωτισμένους απ’ αυτόν ειδωλολάτρες και με θάρρος έλεγχε σε συζητήσεις τούς σοφούς και τους ιερείς τους. Το έργο του ήταν πολύ δύσκολο διότι η Πέργαμος είχε πολλούς λόγιους που καλλιεργούσαν φανατικά τα αρχαία φιλοσοφικά συστήματα. Αλλά ο καλός επίσκοπος προχωρούσε στο δρόμο του αντιμετωπίζοντας πάντοτε πολλές αγωνίες, αλλά και επιμένοντας και βρίσκοντας με τη θεία χάρη τρόπους να επεκτείνει το έργο του. Αυτό άναψε εναντίον του την οργή των θρησκευτικών και πολιτικών ειδωλολατρών αρχόντων της Περγάμου.

Οι ειδωλολάτρες εξεγέρθηκαν με μίσος εναντίον του. Όταν ο Δομετιανός κίνησε διωγμό κατά των χριστιανών, έφεραν τον Αντύπα μπροστά στο διοικητή και όλοι μαζί, φιλόσοφοι και ιερείς της ειδωλολατρικής θρησκείας, προσπάθησαν με διάφορα φιλοσοφικά επιχειρήματα να τον πείσουν να αλλαξοπιστήσει. Ο Αντύπας με τη θεία φώτιση αντέταξε τόσο ισχυρά επιχειρήματα που κυριολεκτικά τους κατατρόπωσε. Συλλαμβάνεται, ανακρίνεται, βασανίζεται, αλλά μένει όρθιος ως στύλος ακλόνητος και δίνει την “καλήν ομολογίαν” της πίστεως. Τότε, διατάχτηκε ο θάνατός του μέσα σε πυρωμένο χάλκινο βόδι. Οι γέρικες σάρκες του Αντύπα έλιωσαν, αλλά η ψυχή του μετέβη δίπλα στον θρόνο του Χριστού. Οι πόνοι υπήρξαν δριμύτατοι, αλλά η ευψυχία και η πίστη του Αγίου αναδείχτηκαν θερμότερες από τον πυρακτωμένο χαλκό. Ο γηραιός χριστιανός Επίσκοπος πέθανε υμνώντας τον Λυτρωτή του.

Ο άγιος Αντύπας είναι προστάτης και θεραπευτής όσων πάσχουν από ασθένειες των δοντιών. Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια του μαρτυρίου του προσευχόταν εκ βάθους καρδίας και μεταξύ άλλων ζήτησε από τον Χριστό την εξής χάρη: “Όσοι με επικαλούνται στις προσευχές τους να ανακουφίζονται από τους πόνους από τους οποίους υποφέρουν και, ιδιαιτέρως, από το βασανιστικό πόνο των οδόντων”.

Τα λείψανα του Αγίου βρίσκονται στην Πέργαμο της Μικράς Ασίας και αναβλύζουν αενάως μύρο. Είναι και πηγή ιάσεων! Η ιστορία, μάς αναφέρει και ναούς αφιερωμένους στον άγιο Αντύπα στην Κωνσταντινούπολη αλλά και αλλού στη Μικρά Ασία.

Ο ιερός υμνογράφος τον αποκαλεί “θείον μυροβλύτην”, “σύναθλον των Μαρτύρων”, “πανευκλεή Ιεράρχην και Περγάμου πρόεδρον και μέγαν ιατρόν της δεινής οδόντων νόσου”. Ο ίδιος ο Χριστός στην Αποκάλυψη τον επαινεί αποκαλώντας το μάρτυρά Του: “πιστόν”: “Αντίπας ο μάρτυς μου ο πιστός” (β’ 13). Επί του διωγμού εκείνου του Δομετιανού και ο ευαγγελιστής Ιωάννης κατακλείστηκε στην Πάτμο, όπου έγραψε την Αποκάλυψη. Και στις σελίδες της ο ένθεος θεατής των αρρήτων αποκαλύψεων τίμησε την μνήμη του Αντίπα, του πιστού μάρτυρα του Κυρίου. ( Αποκ. β΄, 13).

Ἀπολυτίκιον

Μυροβλύτην τὸν θεῖον καὶ μαρτύρων τὸν σύναθλον, τὸν πανευκλεῆ ἱεράρχην καὶ Περγάμου τὸν πρόεδρον, τιμήσωμεν Ἀντίπαν οἱ πιστοί, ὡς τάχιστον καὶ μέγαν ἰατρόν, τῆς δεινής ὀδόντων νόσου, καὶ προς αὐτόν ἀπό ψυχῆς βοήσωμεν· Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ πᾶσιν ἰάματα.