Ο άγιος Σωφρόνιος

Πατριάρχης Ιεροσολύμων

11η Μαρτίου

Άγιοι είναι όσοι καθάρισαν το σκεύος τους, όσοι μεταμόρφωσαν τα πάθη τους και έφθασαν από το κατ’ εικόνα, στο καθ’ ομοίωσην και είδαν τον Θεό. Αυτοί είναι πλήρεις Πνεύματος Αγίου και τα λόγια τους είναι “ρήματα ζωής αιωνίου”. Είναι οι πρωταθλητές του πνευματικού στίβου και τα αληθινά πρότυπα των αθλητών του πνεύματος. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Σωφρόνιος που η μνήμη του εορτάζεται αυτή την περίοδο.

Γεννήθηκε στη Φοινίκη γύρω στο 580 μ.Χ. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς και ταπεινοί για αυτό και ο Όσιος από νωρίς διαμόρφωσε δυνατό χριστιανικό φρόνημα. Η αγάπη του για τη γνώση τον ώθησε να καταρτιστεί φιλοσοφικά και να διακριθεί για τη σοφία και τη σύνεσή του. Επιστράτευσε τα χαρίσματά του στον αγώνα για την Ορθοδοξία, συγγράφοντας μάλιστα και πολλά έργα για την καταπολέμηση των αιρετικών. Έζησε με εγκράτεια και σωφροσύνη από την νεαρή του ηλικία αλλά και μετέπειτα όταν έγινε μοναχός στο Μοναστήρι του οσίου Θεοδοσίου του Κοινοβιάρχου. Αρχιεπίσκοπος Ιεροσολύμων έγινε σε ηλικία 55 χρονών “δια την υπερβάλλουσαν αρετήν του”, όπως σημειώνει ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, και ποίμανε το ποίμνιό του με το ορθόδοξο ασκητικό του ήθος αλλά και το πνεύμα θυσίας που τον διέκρινε. Ήταν άνθρωπος του πνεύματος με την αληθινή σημασία του όρου. Ήταν δηλαδή, γεμάτος από την χάρη του Αγίου Πνεύματος. Απέκτησε πνευματικά μάτια, μάλλον καθάρισε τον νου του, που είναι ο οφθαλμός της ψυχής και είδε τον Θεό, γι’ αυτό και μπορούσε να καθοδηγεί το ποίμνιο του απλανώς. Κατά την έκφραση του συγγραφέως του “Μεγάλου Κανόνος”, έγινε “νους ορών τον Θεόν”.

Όταν τα Ιεροσόλυμα αλώθηκαν από τους Πέρσες, φιλοξενήθηκε στην Αλεξάνδρεια από τον φίλο του, τον άγιο Ιωάννη τον Ελεήμονα και όταν αυτός “απήλθε προς Κύριον” συνέθεσε προς τιμήν του εγκωμιαστικό λόγο και “πολλά εθρήνησε την τούτου στέρησιν”. Οι Άγιοι έχουν καθαρή και ευαίσθητη καρδιά. Αγαπούν αληθινά και κλαίνε για τα αγαπημένα τους πρόσωπα, όπως και ο Χριστός έκλαψε για τον φίλο του Λάζαρο. Αλλά λυπούνται όχι “ώσπερ οι λοιποί οι μη έχοντες ελπίδα”, αλλά ως έχοντες ελπίδα ζωής αιωνίου, αφού είναι σταυρωμένοι και αναστημένοι και γεύονται από την παρούσα ζωή την βασιλεία των ουρανών. Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε ότι μεταξύ άλλων συνέγραψε και τον θαυμαστό βίο της ισαγγέλου οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας.

Είθε με τις πρεσβείες του σώφρονος αγίου Σωφρονίου να μας χαρίσει ο Θεός “πνεύμα σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, υπομονής και αγάπης”, καθώς και μεράκι και όρεξη για αγώνες πνευματικούς.

Ἀπολυτίκιον

Σωφρόνως τὸν βίον σου, διαγαγῶν ἐκ παιδός, τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, εἰσεποιήσω σαφῶς, Σωφρόνιε πάνσοφε˙ ὅθεν ἱεραρχίας, ταῖς ἀκτῖσιν ἐκλάμψας, ὤφθης τῆς εὐσεβείας, εὐκλεὴς ὑποφήτης. Καὶ νῦν δυσώπει Ὃσιε, ὑπὲρ τῶν τιμώντων σε.

Ἦχος α’ Κανόνα πίστεως καὶ εἰκόνα πραότητος, ἐγκρατείας διδάσκαλον ἀνέδειξέ σε τῇ ποίμνῃ σου, ἡ τῶν πραγμάτων ἀλήθεια, διὰ τοῦτο ἐκτήσω τῇ ταπεινώσει τὰ ὑψηλά, τῇ πτωχείᾳ τὰ πλούσια, Πάτερ Ἱεράρχα Σωφρόνιε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.