Ο άγιος Επιφάνιος

Επίσκοπος Κύπρου

12η Μαΐου

Μεγάλωσε μέσα σ’ ένα φτωχόσπιτο, στο χωριό Βησαυδούκη, κοντά στην Ελευθερούπολη της Παλαιστίνης το 310 μ.Χ. Οι Ιουδαίοι γονείς του ήταν φτωχοί γεωργοί. Μετά το θάνατο των γονέων του προσελκύεται στον χριστιανισμό από δύο περίφημους για τις γνώσεις και τον ασκητισμό μοναχούς, τον Λουκιανό και τον Ιλαρίωνα. Έπειτα, πηγαίνει στην έρημο και ζει κοντά στους πνευματικότερους ασκητές της Παλαιστίνης. Εκεί καταρτίζεται στην αρετή και εμπλουτίζει σε μεγάλο βαθμό το μυαλό του με θεολογικές γνώσεις, διακρινόμενος ανάμεσα στους συνασκητές του. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην έρημο, ο Άγιος διαμόρφωσε άμεμπτο χαρακτήρα, εμπλούτισε το πνεύμα του με τη γνώση της Θείας σοφίας, αλλά και επιτέλεσε πολλά θαύματα, θεραπεύοντας πολλούς αρρώστους.

Η φήμη της αρετής του ανέδειξε τον Επιφάνιο επίσκοπο Κωνσταντίας στην Κύπρο. Από τότε, αγωνίστηκε με θερμότερο ζήλο για την ανόθευτη και γνήσια διατήρηση του ορθοδόξου δόγματος. Καταπολέμησε όλες τις αιρετικές πλάνες της εποχής του και ιδιαίτερα τις εσφαλμένες δοξασίες του Ωριγένη. Συνεχώς κήρυττε στο ποίμνιό του να είναι προσεκτικό στους ψευδοδιδασκάλους, χρησιμοποιώντας το λόγο της Αγίας Γραφής αλλά και γράφοντας πλήθος συγγραμμάτων, λέγοντας: «Αγαπητοί, μη δίνετε εμπιστοσύνη στον καθένα που σας λέει ότι εμπνέεται από το Πνεύμα του Θεού. Αλλά εξετάζετε και διακρίνετε τους ανθρώπους που εμφανίζονται εμπνεόμενοι από το Πνεύμα, αν πράγματι προέρχονται από τον Θεό. Διότι πολλοί ψευδοπροφήτες βγήκαν στον κόσμο».

Ο Επιφάνιος πέθανε εν πλω από την Κωνσταντινούπολη, που είχε πάει για εκκλησιαστικές υποθέσεις προς την Κωστάντια, στις 12 Μαΐου 403 μ.Χ., μετά από αρχιερωσύνη 36 χρόνων και αφού άφησε αρκετά αντιαιρετικά συγγράμματα.

Ἀπολυτίκιον

Tοὺς διττοὺς ὑποφήτας τῆς ἀνάρχου θεότητος, τῶν θεοτυπώτων δογμάτων, τοὺς πανσόφους ἐκφάντορας, σὺν Ἐπιφανίῳ τῷ κλεινῷ, ὑμνήσωμεν τὸν θεῖον Γερμανόν· ὡς λαμπροὶ γὰρ ἀρρήτων μυσταγωγοί, πυρσεύουσι τοὺς κράζοντας· δόξα τῷ στεφανώσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ μαγαλύναντι, δόξα τῷ βεβαιοῦντι δι’ ὑμῶν, πίστιν τὴν ὀρθόδοξον.

Απολυτίκιον του Αγίου Γερμανού Πατριάρχη Κωνσταντινούπολης και του Αγίου Επιφανίου Επισκόπου Κύπρου.

Ἦχος α’ Τοῦ λίθου σφραγισθέντο

Ξυνωρίδα τῆς θείας Ἐκκλησίας τὰς σάλπιγγας, Γερμανὸν σοφὸν Ἱεράρχην, καὶ κλεινὸν Ἐπιφάνιον, τιμήσωμεν προφρόνως οἱ πιστοί, τὸν μὲν ὦς ἐν φρονήματι στερρῶ ὑπὲρ τῆς Χριστοῦ εἰκόνος, τὸν θεομάχον Λέοντα ἐλέγξαντα, ὡς μάστιγα δὲ αἱρέσεων δεινήν, τὸν ἅγιον Ἐπιφάνιον, Οὗτοι γὰρ ἐκτενῶς ὑπὲρ ἡμῶν, ἀεὶ πρεσβεύουσι.