Ο άγιος Λουκάς

ο Ευαγγελιστής

Ο ευαγγελιστής Λουκάς καταγόταν από την Αντιόχεια και η εθνικότητά του ήταν ελληνική. Ο απ. Παύλος μας πληροφορεί ότι το επάγγελμα του Λουκά ήταν γιατρός. Επίσης, γνώριζε να ζωγραφίζει, και όπως είναι γνωστό, σ’ αυτόν αποδίδονται οι εικόνες της Παναγίας με τον Ιησού Χριστό, από τις οποίες μία υπάρχει μέχρι σήμερα στην ιερά Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου καθώς και αυτές των αποστόλων Πέτρου και Παύλου.

Ο Λουκάς μπορεί να μην υπήρξε ένας από τους δώδεκα Αποστόλους, έδρασε όμως, σαν Απόστολος, όπως και οι δώδεκα. Διότι έλαμψε σαν άριστος συνεργάτης της διακονίας του απ. Παύλου. Αυτό φαίνεται κατά τη δεύτερη φυλάκιση του απ. Παύλου στη Ρώμη, όταν ο ίδιος στη δεύτερη προς Τιμόθεον επιστολή του (κεφ. δ΄, στιχ. 11) γράφει: «Λουκας εστι μόνος μετ’ εμου» Μόνος ο Λουκάς είναι μαζί μου. Δηλαδή τον προβάλλει σαν παράδειγμα τέλειας αφοσίωσης στον αγώνα του για την διάδοση του Ευαγγελίου. Συνέγραψε το τρίτο κατά σειρά Eυαγγέλιο στην Καινή Διαθήκη, καθώς και τις Πράξεις των Αποστόλων, που αποτελούν υπηρεσία ανυπολόγιστης μεγάλης αξίας.

Σύμφωνα με διάφορες πηγές, ο Λουκάς μετά τον θάνατο του απ. Παύλου, δίδαξε το Ευαγγέλιο στη Δαλματία, Ιταλία, αρχαία Γαλλία, Αχαΐα, Βοιωτία. Αφού ολοκλήρωσε το ευαγγελικό του έργο, ο Λουκάς, αναπαύθηκε ειρηνικά στη Βοιωτία σε ηλικία ογδόντα ετών. Αργότερα, ο γιος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ο Κωνστάντιος, (337-361 μ.Χ.) διέταξε να μεταφερθεί το λείψανο του μεγάλου Ευαγγελιστή στην Κωνσταντινούπολη και να τοποθετηθεί κάτω από την Αγία Τράπεζα του ιερού Ναού των αγίων Αποστόλων, μαζί με τα λείψανα των αποστόλων Ανδρέα και Τιμοθέου.

Είναι ο προστάτης των αγιογράφων καθώς κατά την παράδοση έχει ιστορήσει (ζωγραφήσει) πολλές εικόνες.

Ἀπολυτίκιον

Ἀκέστωρ σοφώτατος ἱερομύστα Λουκᾶ ζωγράφος πανάριστος τῆς Θεοτόκου Μητρός ἐδείχθης Ἀπόστολε ἔγραψας μάκαρ λόγους διὰ Πνεύματος θείου ἔδωκας ἐννοῆσαι συγκατάβασιν ἄκραν Χριστοῦ τῆς παρουσίας διὸ πρέσβευε σωθῆναι ἡμᾶς.

Λουκᾶν τὸν θεηγόρον καὶ τοῦ Παύλου συνέκδημον καὶ Εὐαγγελίου τοῦ τρίτου συγγραφέα θεόπνευστον, ἐν ὕμνοις τιμήσωμεν, πιστοί, ὡς ἄξιον ἐργάτην τοῦ Χριστοῦ. Τῷ φωτι γὰρ τοῦ Κυρίου καταυγασθεὶς μετέδωκε φῶς τῷ κόσμῳ. Γράψας τὰς θαυμαστὰς παραβολάς, σύστασιν ἐκκλησίας τε τῇ ἐπελεύσει τοῦ πνεύματος ἱστορησάμενος.

Ἀπόστολε Ἃγιε, καὶ Εὐαγγελιστὰ Λουκᾶ, πρέσβευε τῷ ἐλεήμονι Θεῷ, ἵνα πταισμάτων ἄφεσιν, παράσχῃ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν.