Ο άγιος Ευστάθιος

Πατριάρχης Αντιοχείας

21η Φεβρουαρίου

Από τις μεγάλες και αθλητικές εκκλησιαστικές μορφές του 3ου και του 4ου αιώνα ο Ευστάθιος, γεννήθηκε στη Σίδη της Παμφυλίας το 260 μ.Χ. Έζησε στα χρόνια του Κωνσταντίνου του Μεγάλου (324) και υπηρέτησε με συνέπεια και σθένος την Ορθοδοξία, για την οποία αγωνίστηκε και καταδιώχθηκε. Στην αρχή, διέλαμψε ως επίσκοπος Βερροίας στη Συρία και συμμετείχε στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας όπου ανέτρεψε την αίρεση του Αρείου, ο οποίος υποστήριζε ότι ο Χριστός ήταν το τέλειο κτίσμα του Θεού. Προσπάθησε να ανασκευάσει τις ασεβείς διδασκαλίες εκείνων που ήθελαν τον Ιησού με μία μόνο υπόσταση, την ανθρώπινη. Το 323 του δόθηκε η αρχιεπισκοπή Αντιοχείας της Μεγάλης. Από τη θέση αυτή ο Ευστάθιος κατόρθωσε λαμπρότερη διάδοση και στερέωση της Ορθοδοξίας. Εκδιώχθηκε από τους βλάσφημους, και μάλιστα με τρόπο δόλιο και ποταπό. Το 330 οι αρειανοί έκαναν Σύνοδο εναντίον του με την κατηγορία ότι ασπαζόταν την αίρεση του Σαβελλίου. Επίσης, αφού δωροδόκησαν κάποια γυναίκα ελαφρών ηθών, την παρουσίασαν στη Σύνοδο υποστηρίζοντας ότι είχε σχέσεις με τον Ευστάθιο και μάλιστα ότι από τις σχέσεις αυτές απέκτησε και παιδί. Κατηγορήθηκε, επίσης, ότι περιφρόνησε την αγία Ελένη. Μετά από αυτές τις συκοφαντίες οι αρειανοί κατόρθωσαν να εξορίσουν τον Ευστάθιο στους Φιλίππους της Μακεδονίας, όπου και πέθανε. Ο λαός βέβαια ξεσηκώθηκε και δε δεχόταν να αναγνωρίσει κανένα διάδοχό του. Εκατό χρόνια μετά το θάνατό του η αλήθεια αποκαταστάθηκε, ο Άγιος εγκωμιάστηκε και τιμήθηκε με το στεφάνι της αγιοσύνης. Λέγεται μάλιστα ότι η γυναίκα που τον συκοφάντησε αρρώστησε βαριά και φανέρωσε την πλεκτάνη. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τον τίμησε με εγκώμιο, όταν το λείψανό του μεταφέρθηκε (477) στην Αντιόχεια με ευλάβεια.

Ἀπολυτίκιον

Θείας ἔμπλεως σοφίας πέλων, ὁμοούσιον Πατρὶ τὸν Λόγον, ἐν τῇ Συνόδῳ τῇ Πρώτῃ ἐκήρυξας, καὶ διωγμοῖς ὁμιλήσας καὶ θλίψεσι, δόξης ἀῤῥήτου μετέσχες, Εὐστάθιε. Πάτερ ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.