Ο άγιος μεγαλομάρτυς Παντελεήμων

ο Ιαματικός

27η Ιουλίου

Ο άγιος Παντελεήμονας έζησε τα χρόνια του αυτοκράτορα Διοκλητιανού και καταγόταν από τη Νικομήδεια της Μ. Ασίας. Ο πατέρας του Ευστόργιος ήταν αρχικά ειδωλολάτρης και ύστερα έγινε χριστιανός, ενώ η μητέρα του Ευβούλη ήταν χριστιανή. Ο Παντελεήμων γρήγορα στερήθηκε τις φροντίδες της μητέρας του διότι πέθανε πρόωρα. Σπούδασε κοντά στον περίφημο γιατρό Ευφρόσυνο. Κατηχήθηκε από τον πρεσβύτερο Ερμόλαο (ο οποίος μαρτύρησε στις 26 Ιουλίου). Αφού διδάχτηκε την ιατρική τέχνη, την ασκούσε κατά τρόπο φιλάνθρωπο και θεράπευε κάθε νόσο. Βοηθούσε τους άπορους ασθενείς όχι μόνο ιατρικά αλλά και χρηματικά. Σε κάθε σπίτι που έμπαινε δίδασκε το Ευαγγέλιο και έφερνε σε αυτό πολλές ψυχές. Ήταν ευσπλαχνικός σε ακρότατο βαθμό για όλους τους πάσχοντες δίνοντας “ψωμί” στο λαό με τη διάθεση της περιουσίας του και τις πολλές αγαθοεργίες του, γι’ αυτό και θεωρείται ο προστάτης των αρτοποιών. Ο Θεός του δώρισε το χάρισμα να θεραπεύει ασθενείς μόνο με την προσευχή του. Με την επίκληση του ονόματος του Θεού άνοιξε κάποτε τα μάτια ενός τυφλού που κανένας από τους άλλους γιατρούς δεν μπόρεσε να θεραπεύσει και τον οδήγησε στη χριστιανική πίστη, γεγονός που στάθηκε η αιτία για το μαρτυρικό θάνατο τόσο του ίδιου του πρώην τυφλού, όσο και του Αγίου. Ο άγιος Παντελεήμονας είναι ο προστάτης των αρτοποιών.

Περισσότερα...

Tον καιρό που τα μαύρα σύννεφα της ειδωλολατρίας σκέπαζαν απειλητικά όλη την οικουμένη, στα τέλη δηλαδή του τρίτου αιώνα μετά Χριστόν, γεννήθηκε στη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας ο άγιος μεγαλομάρτυρας Παντελεήμων. Την εποχή εκείνη αυτοκράτορας της Ρώμης ήταν ο φοβερός διώκτης των χριστιανών, ο Μαξιμιανός.

Ο πατέρας του λεγόταν Ευστόργιος και ήταν ειδωλολάτρης αξιωματούχος, μέλος της συγκλήτου. Η μητέρα του λεγόταν Ευβούλη και ήταν θερμή χριστιανή. Το όνομα που έδωσαν στο παιδί τους ήταν Παντολέων.

Ο Παντολέων ήταν πολύ έξυπνος, ευγενικός, επιμελής, ταπεινός και πράος, γεμάτος αρετή, παρ’ όλο που ακόμη δεν είχε βαπτιστεί χριστιανός. Όταν μεγάλωσε, ο πατέρας του τον παρέδωσε σ’ ένα φημισμένο γιατρό, τον Ευφρόσυνο, για να του διδάξει την ιατρική επιστήμη. Σε λίγο καιρό ο Παντολέων ξεπέρασε όλους τους συνομηλίκους του στη μόρφωση και όλοι μιλούσαν με θαυμασμό για το χαρακτήρα του. Ο ίδιος ο αυτοκράτορας, μαθαίνοντας για την αρετή και την εξυπνάδα του, τον προόριζε να γίνει γιατρός στο παλάτι, ο γιατρός των ανακτόρων.

Τον ίδιο καιρό, ο γέροντας ιερέας της Νικομήδειας Ερμόλαος, φωτισμένος από το Άγιο Πνεύμα, κάλεσε στο σπίτι που κρυβόταν τον Παντολέοντα για να τον γνωρίσει. Αφού συνομίλησαν για πολλή ώρα, ο Ερμόλαος κατενθουσιάστηκε από τις αρετές που κοσμούσαν τον νέο και αποφάσισε να του γνωρίσει την πίστη στον Χριστό. Έτσι, αναπτύχθηκε ανάμεσά τους μια άριστη πνευματική σχέση. Ο Παντολέων επισκεπτόταν καθημερινά τον άγιο Ερμόλαο και απολάμβανε τους χριστιανικούς του λόγους. Στερεωνόταν έτσι σιγά-σιγά στην αληθινή πίστη.

Ένα εντυπωσιακό γεγονός έκανε τον Παντολέοντα να πάρει τη σοβαρή και γενναία απόφαση να δεχτεί το Άγιο Βάπτισμα και να γίνει χριστιανός. Ενώ περπατούσε στο δρόμο, συνάντησε ένα παιδί που το δάγκωσε μια οχιά και πέθανε. Λέει, λοιπόν, στον εαυτό του: “Θα προσευχηθώ στον Χριστό να αναστήσει αυτό το παιδί, και αν πράγματι το παιδί αναστηθεί, εγώ πια δεν υπάρχει λόγος να καθυστερώ τη βάπτισή μου. Θα γίνω χριστιανός. Θα πιστέψω ότι ο Χριστός είναι ο αληθινός Θεός, ο Σωτήρας του κόσμου”. Αυτά σκέφτηκε και προσευχήθηκε θερμά στον Κύριο. Αμέσως το παιδί ζωντάνεψε και το φίδι πέθανε.

Γεμάτος χαρά ο Παντολέων έτρεξε στον γέροντα Ερμόλαο, του διηγήθηκε το θαύμα και του ζήτησε να τον βαπτίσει. Και ο Ερμόλαος, επειδή γνώριζε την αρετή του Παντολέοντα, γεμάτος συγκίνηση τον οδήγησε στο φωτισμό του θείου Βαπτίσματος.

Από τότε ο Παντολέων έγινε ανάργυρος γιατρός. Θεράπευε με τη δύναμη του Ιησού Χριστού τους ασθενείς χωρίς να παίρνει καθόλου χρήματα. Ακόμη, όταν έβρισκε φτωχούς, τους βοηθούσε με κάθε τρόπο δίνοντάς τους χρήματα και άλλα αναγκαία είδη. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά θαύματα του Αγίου ήταν η θεραπεία ενός τυφλού με τη δύναμη του παντοδύναμου Θεού μας, του Χριστού.

Οι θαυμαστές θεραπείες του Αγίου προκάλεσαν το θαυμασμό των κατοίκων της Νικομήδειας, αλλά και το μίσος και το φθόνο των άλλων γιατρών της πόλης. Οι τελευταίοι κατήγγειλαν τον Παντολέοντα στον αυτοκράτορα Μαξιμιανό, τον φοβερό αυτό διώκτη του χριστιανισμού.

Ο Μαξιμιανός κάλεσε τον Άγιο στα ανάκτορα για να ζητήσει εξηγήσεις. Ο Άγιος ομολόγησε με θάρρος ότι είναι χριστιανός. Ο αυτοκράτορας στην αρχή προσπάθησε να τον πείσει με διάφορες κολακείες και υποσχέσεις να αρνηθεί τον Χριστό και να θυσιάσει στα είδωλα. Ο Παντολέων, όμως, έμεινε πιστός και ακλόνητος. Δεν αρνήθηκε. Δεν πρόδωσε τον Χριστό.

Ο αυτοκράτορας εξαγριωμένος διέταξε φοβερά βασανιστήρια, για να κλονίσει τον Άγιο και να τον εξαναγκάσει να θυσιάσει στα είδωλα.

Οι στρατιώτες του αυτοκράτορα άρχισαν να του ξύνουν τη σάρκα με μαχαίρια και να καίνε τις πληγές με λαμπάδες. Ο Χριστός, όμως, ήρθε σε βοήθεια του Αγίου και του θεράπευσε τις πληγές φωτίζοντάς τον με αστραπές. Στη συνέχεια έβαλαν τον Παντολέοντα μέσα σε ένα καζάνι που έβραζε. Με τη βοήθεια, όμως, πάλι του Θεού ο Άγιος έμεινε σώος και αβλαβής και η φωτιά θαυματουργικά έσβησε. Ακολούθως, βύθισαν τον Άγιο στα βάθη της θάλασσας, αφού πρώτα έδεσαν στο λαιμό του μια τεράστια πέτρα. Ο Χριστός, όμως, έκανε την πέτρα πιο ελαφριά και από φύλλο και έδωσε στον Παντολέοντα τη δύναμη να περπατά πάνω στη θάλασσα. Έτσι, σώος και αβλαβής, βγήκε στη στεριά. Στη συνέχεια έριξαν τον Άγιο σε πεινασμένα άγρια θηρία. Όμως τα ζώα, αντί να τον κατασπαράξουν, έγλειφαν ήρεμα και ειρηνικά με τη γλώσσα τους τα πόδια του κουνώντας τις ουρές τους.

Έκπληκτος αλλά και εξαγριωμένος ο ηγέμονας, διέταξε τον αποκεφαλισμό του Αγίου. Θαυματουργικά το ξίφος λύγισε και αντί για αίμα έτρεξε γάλα. Λίγο πριν από το μαρτυρικό δια αποκεφαλισμού θάνατο του Αγίου, ακούστηκε φωνή απ’ τον ουρανό. Ήταν η φωνή του Θεού που του έδωσε το όνομα Παντελεήμων, που σημαίνει τον Άγιο που όλους τους βοηθά και τους ελεεί, ακόμη και τους εχθρούς του. Το τίμιο σώμα του Αγίου τάφηκε με τιμές από τους χριστιανούς.

Ἀπολυτίκιον

Ἀθλοφόρε Ἅγιε, καὶ ἰαματικὲ Παντελεῆμον, πρέσβευε τῷ ἐλεήμονι Θεῷ, ἵνα πταισμάτων ἄφεσιν, παράσχῃ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν.