O όσιος Ισαάκιος

ο Ομολογητής, Ηγούμενος της μονής Δαλμάτων

30η Μαΐου

Καταγόταν από την Ανατολή και άκμασε στα χρόνια της βασιλείας του Ουάλη, του γνωστού υπέρμαχου των αρειανών. Ήταν άντρας πλήρης πίστης και ανδρείας, έτοιμος να πει την αλήθεια μπροστά σε βασιλιάδες και λαούς. Πολέμησε τον αρειανισμό με σφοδρότητα και πολλές φορές, μιλώντας προς τους μοναχούς και τα πλήθη, είχε λάβει αφορμή να ελέγξει με θλίψη τις απροκάλυπτες ενέργειες του βασιλιά υπέρ των αιρετικών. Αλλά το έτος 378 μ.Χ. του παρουσιάστηκε λαμπρή ευκαιρία απέναντι στον ίδιο τον Ουάλη. Περνώντας τον ποταμό Ίστρο οι λεγόμενοι Οστρογότθοι, παρά την απαγόρευση της κυβέρνησης, κατασκήνωσαν στη Θράκη και απειλούσαν την Κωνσταντινούπολη. Έπειτα συγκρούστηκαν με τους Ρωμαίους και μαζί τους επαναστάτησαν όλοι οι Γότθοι που είχαν προηγουμένως μεταναστεύσει εκεί, φτάνοντας κατά τους χρονογράφους τους 200.000 πολεμιστές. Ο Ουάλης αναγκάστηκε τελικά να βαδίσει ο ίδιος εναντίον τους επικεφαλής όλων των λεγεώνων της Ανατολής. Κατά την πορεία του αυτή ήρθε να συναντήσει τον πολέμιο των ορθόδοξων χριστιανών ο ηγούμενος της μονής Δαλμάτων Ισαάκιος και, αφού έπιασε από τα χαλινάρια το άλογό του, του είπε: “Απόδος ταις ποίμναις τους αρίστους νομέας και λήψη την νίκην απονητί. Ει δε τούτων μηδέν δεδρακώς παρατάξαιο, μαθήσει τη πείρα, ότι σκληρόν το προς κέντρα λακτίζειν. Ούτε γαρ επανήξεις και προσαπολέσεις την στρατιάν”. Δηλαδή: “Δώσε στα ποίμνια τους άριστους ποιμένες και χωρίς κόπους θα πάρεις τη νίκη. Αν όμως δεν αποδεχθείς αυτά που σου λέω και δε συμφωνήσεις μαζί τους, θα μάθεις από την πείρα ότι είναι σκληρό πράγμα να κλωτσάς στα καρφιά. Διότι ούτε συ πρόκειται να γυρίσεις από τον πόλεμο και σύντομα θα χάσεις το στράτευμα”! Και άλλα του είπε υποδεικνύοντας ποια αφροσύνη διέπραττε με το να υποστηρίζει αίρεση που ζημιώνει καίρια την πίστη και φθείρει μέσω των εσωτερικών πολέμων και ρήξεων τις πολύτιμες δυνάμεις της κοινωνίας και του κράτους.

Ο Ουάλης όχι μόνο δε μεταπείστηκε από τα λόγια του ηγουμένου, αλλά τον έβρισε και τον ειρωνεύτηκε. Ο Ουάλης του είπε: “Θα επανέλθω και θα σε σκοτώσω, τιμωρώντας σε για την ψεύτικη προφητεία”. Ο Ισαάκιος με δάκρυα στα μάτια προσπάθησε για τελευταία φορά να επαναφέρει τον αυτοκράτορα στην ευθεία οδό, αλλά εκείνος με περισσότερη έξαψη διέταξε να τον ρίξουν σε κοντινό κρημνώδες φαράγγι. Ο Ισαάκιος σώθηκε προστατευόμενος από τον Θεό και από θαύμα δεν έπαθε απολύτως τίποτα! Οι στρατιώτες βλέποντας ότι δεν είχε πάθει το παραμικρό, τον έφεραν στο βασιλιά. Ο Ουάλης, μαθαίνοντας ότι δεν έπαθε τίποτα παρόλο που έπεσε από το ψηλότερο και πιο απόκρημνο μέρος, ανησύχησε. Αλλά την ανησυχία του αυτή τη διασκέδασε αμέσως αφήνοντας τον Ισαάκιο υπό φύλαξη, λέγοντας ότι θα τον φόνευε μετά τη νικηφόρα επάνοδό του.

Αλλά ο Ισαάκιος, προλέγοντας σ’ αυτόν την καταστροφή, ήταν στόμα Θεού. Στις 9 Αυγούστου του 378 μ.Χ. έγινε μεγάλη μάχη στην Αδριανούπολη, στην οποία κατατροπώθηκε ο αυτοκρατορικός στρατός. Ο Ουάλης πιάστηκε αιχμάλωτος και κάηκε ζωντανός. Μαζί με τον Ουάλη σκοτώθηκαν και πολλοί από τους πλέον άριστους στρατηγούς. Στο μεταξύ, οι στρατιώτες που φύλαγαν τον Ισαάκιο τον πείραζαν και τον εμπαίζανε λέγοντάς του ότι θα λάβει τον πλούσιο μισθό του κατά την επιστροφή του βασιλιά. Αλλά εκείνος σιωπούσε και μόνο την ίδια στιγμή που έπεφτε ο Ουάλης ρώτησε τους στρατιώτες αν άκουσαν το χτύπο του λαβωμένου βασιλιά. Οι στρατιώτες γέλασαν, αλλά όταν αργότερα βεβαιώθηκαν από τις πληροφορίες που έλαβαν ότι ο βασιλιάς είχε όντως χάσει τη ζωή του εκείνη την ώρα, άρχισαν να λένε σε όλους το γεγονός.

Το επεισόδιο αυτό περιέβαλε με ακόμη περισσότερη ευλάβεια και υπόληψη τον Ισαάκιο και λαϊκοί έτρεχαν να ασπαστούν τα χέρια του. Πολλοί μοναχοί ήρθαν κοντά του και με τη δική του επιμέλεια δημιουργήθηκε αδελφική πολιτεία στην οποία οι θείες εντολές φυλάσσονταν με τη μεγαλύτερη ακρίβεια. Ο θάνατος του Αγίου ήρθε σε βαθύ γήρας και υπήρξε η τελευτή του ειρηνική και γαλήνια, ευτυχής μετάβαση από το στάδιο των αγώνων προς τον αθλοθέτη και στεφανοδότη Θεό.

Ἀπολυτίκιον

Tύπος πέφηνας, τῆς ἐγκρατείας, καὶ ἑδραίωμα, τῆς Ἐκκλησίας, Ἰσαάκιε Πατέρων ἀγλάϊσμα· ἐν ἀρεταῖς γὰρ φαιδρύνας τὸν βίον σου, Ὀρθοδοξίας τὸν λόγον ἐτράνωσας. Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.