Ο άγιος απόστολος Ανδρέας

ο Πρωτόκλητος

30η Νοεμβρίου

Ο Ανδρέας, ψαράς στο επάγγελμα, γιος του Ιωνά και αδελφός του αποστόλου Πέτρου, ήταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Επειδή κλήθηκε από τον Κύριο πρώτος στην ομάδα των μαθητών, ονομάστηκε Πρωτόκλητος. Ο ζήλος του Ανδρέα και του Πέτρου, η φιλομάθεια και η προσδοκία του Μεσσία έφεραν αρχικά τα δύο αδέλφια κοντά στον Ιωάννη τον Βαπτιστή, του οποίου υπήρξαν μαθητές. «Τη επαύριον πάλιν ειστήκει ο Ιωάννης και εκ των μαθητών αυτού δύο, και εμβλέψας τω Ιησού περιπατούντι λέγει ίδε ο αμνός του Θεού. Και ήκουσαν αυτού οι δύο μαθηταί λαλούντος, και ηκολούθησαν τω Ιησού. Στραφείς δε ο Ιησούς και θεασάμενος αυτούς ακολουθούντας λέγει αυτοίς, τι ζητείτε; Οι δε είπον αυτώ ραββί ο λέγεται ερμηνευόμενον διδάσκαλε που μένεις; Λέγει αυτοίς έρχεσθε και ιδέτε. Ήλθον ουν και είδον που μένει, και παρ’ αυτώ έμειναν την ημέραν εκείνην ώρα τη ως δεκάτη. Ην Ανδρέας ο αδελφός Σίμωνος Πέτρου εις εκ των δύο των ακουσάντων παρά Ιωάννου και ακολουθησάντων αυτώ. Ευρίσκει ούτος πρώτος τον αδελφόν τον ίδιον Σίμωνα και λέγει αυτώ ευρήκαμεν τον Μεσσίαν ο έστι μεθερμηνευόμενον Χριστός» (Ιωαν. 1, 35-41).

Η ιστορία της ζωής του Ανδρέα μέχρι τη Σταύρωση, την Ανάσταση και την Ανάληψη του Χριστού, υπήρξε σχεδόν ίδια με εκείνη των άλλων μαθητών. Μετά το σχηματισμό της πρώτης Εκκλησίας, ο Ανδρέας κήρυξε στη Βιθυνία, τον Εύξεινο Πόντο, τη Θράκη, τη Μακεδονία και την Ήπειρο. Υπήρξε ιδρυτής της Εκκλησίας του Βυζαντίου, που έγινε η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης. Έπειτα από πολλές περιοδείες σε διάφορους τόπους, όπου ο Άγιος υπομένοντας πολλές κακουχίες και ταλαιπωρίες δίδαξε στους ανθρώπους το Ευαγγέλιο της σωτηρίας, ο Ανδρέας κατέληξε στην Πάτρα της Αχαΐας. Εκεί η διδασκαλία του καρποφόρησε και με τις προσευχές του θεράπευσε θαυματουργικά πολλούς ασθενείς. Έτσι, η χριστιανική αλήθεια είχε μεγάλες κατακτήσεις στο λαό της Πάτρας. Ακόμα και η Μαξιμίλλα, σύζυγος του ανθύπατου της Αχαΐας Αιγεάτου, αφού τη θεράπευσε ο Απόστολος από τη βαριά αρρώστια που είχε, πίστεψε στον Χριστό. Το γεγονός αυτό εκνεύρισε τον ανθύπατο και με την παρότρυνση ειδωλολατρών ιερέων συνέλαβε τον Ανδρέα. Υπέμεινε ανδρειότατα σε ηλικία ογδόντα ετών μαρτυρικό θάνατο στην Πάτρα, της οποίας είναι πολιούχος και προστάτης. Κατά την παράδοση, ο Ανδρέας σταυρώθηκε με σταυρό σχήματος Χ, και μάλιστα με το κεφάλι προς τα κάτω. Έτσι, ο απόστολος Ανδρέας παρέστησε τον εαυτό του στον Θεό «δόκιμον εργάτην» (Β΄ προς Τιμόθεον, 2: 15), δηλαδή δοκιμασμένο και τέλειο εργάτη του Ευαγγελίου.

Το λείψανό του έθαψε με ευλάβεια ο πρώτος επίσκοπος Πατρών Στρατοκλής.

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος δ’

Ὡς τῶν Ἀποστόλων Πρωτόκλητος, καὶ τοῦ Κορυφαίου αὐτάδελφος, τὸν Δεσπότην τῶν ὅλων Ἀνδρέα ἱκέτευε, εἰρήνην τῇ οἰκουμένῃ δωρήσασθαι, καὶ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ μέγα ἔλεος.