Η οσιοπαρθενομάρτυς Ευγενία
24η Δεκεμβρίου
Καταγόταν από τη Ρώμη κι έζησε στο 2ο μισό του 3ου μ.Χ. αιώνα. Οι γονείς της, Φίλιππος και Κλαυδία, ήταν πλούσιοι και επιφανείς. Είχε και δύο αδέρφια, τον Αβίτα και τον Σέργιο. Ο πατέρας της είχε το αξίωμα του επάρχου και κυβερνούσε με τρόπο δίκαιο την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπου ζούσε και η οικογένειά του. Φιλομαθής και ευγενική ψυχή η Ευγενία έμαθε γράμματα ρωμαϊκά και ελληνικά. Όταν τελείωσε τις σπουδές της, ψάχνοντας για περισσότερη γνώση, πήρε στα χέρια της από μια χριστιανή κόρη τις επιστολές του απ. Παύλου. Όταν τις διάβασε, εντυπωσιάστηκε. Εκεί μέσα δεν υπήρχαν θεωρίες και φιλοσοφικές δοξασίες. Οι γραμμές τους ενέπνεαν ζωή και ελπίδα. Εκείνη την περίοδο οι γονείς της ήθελαν να τη δώσουν σύζυγο σε κάποιο Ρωμαίο αξιωματούχο, τον Ακυλίνα. Δεν θέλησε να παντρευτεί. Κρυφά και με τη συνοδεία των πιστών υπηρετών της Πρωτά και Υακίνθου αναχώρησε νύχτα από το σπίτι με ανδρική ενδυμασία για να πάει σε άλλη πόλη. Εκεί κατηχήθηκε, βαπτίστηκε χριστιανή και με το όνομα Ευγένιος κατέφυγε σε ανδρικό μοναστήρι έξω από την Αλεξάνδρεια, όπου ενδύθηκε το μοναχικό σχήμα. Στο μοναστήρι κατέφυγαν και οι δύο υπηρέτες της. Κανείς δεν υποψιαζόταν ότι ήταν γυναίκα. Ξεχώρισε λόγω της ηθικής της τελείωσης και της θαυμαστής υπομονής της, ώστε της ανέθεσαν τη διοίκηση της Μονής! Πλήθη πιστών άρχισαν τότε να προσέρχονται στο μοναστήρι, για να ευλογηθούν από τον ηγούμενο Ευγένιο. Μετά από χρόνια επέστρεψε στο σπίτι της και η αναγνώριση από τους γονείς της έγινε μέσα σε δάκρυα και ανέκφραστη χαρά. Δεν πέρασε πολύς καιρός και όλες οι γυναίκες στο σπίτι της δέχτηκαν το χριστιανισμό. Διεβλήθη αργότερα από την πλούσια Μελανθία. Η αποκάλυψη του φύλου της έγινε κατά τη διάρκεια δίκης, στην οποία δικαστής ήταν ο ίδιος ο πατέρας της, με αποτέλεσμα να βαπτιστεί χριστιανός και ο ίδιος και αρκετοί άλλοι. Από μίσος οι ειδωλολάτρες τραυμάτισαν θανάσιμα τον πατέρα της. Μετά το μαρτυρικό τέλος του πατέρα της στην Αλεξάνδρεια η Ευγενία γύρισε με τη μητέρα της και τη συνοδεία της στη Ρώμη. Κατά το διωγμό του Βαλεριανού και του Γαλλιηνού η Αγία συνελήφθη και υπέστη φρικτά βασανιστήρια προκειμένου να αρνηθεί την πίστη της. Επειδή δεν θυσίαζε στα είδωλα, την αποκεφάλισαν στα μέσα του 3ου μ.Χ. αιώνα. Την ίδια μέρα η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του πατέρα της Φιλίππου, της Βασίλλας, του Πρωτά και του Υακίνθου.
Ἀπολυτίκιον
Θείου Πνεύματος τῇ ὑμνωδίᾳ, φῶς προσέλαβες θεογνωσίας, Εὐγενία Χριστοῦ καλλιπάρθενε• καὶ ἐν Ὁσίων χορείᾳ ἐκλάμψασα, ἀθλητικῶς τὸν ἐχθρὸν ἐθριάμβευσας. Μάρτυς ἔνδοξε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.